Verpachter kan aanspraak maken op helft fosfaatrechten

Bij beëindiging van een langlopende pachtovereenkomst kan een verpachter in sommige situaties aanspraak maken op de helft van de fosfaatrechten van de pachter. Dat is de einduitspraak van de Pachtkamer van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in een proefproces.

Fosfaatrechten deels voor verpachter

In het eindarrest van 24 september oordeelt het Hof dat de pachter bij het einde van de pacht verplicht was om een deel van zijn fosfaatrechten aan de verpachter over te dragen. In deze zaak ging het om pacht van grond én gebouwen waarop de pachter een melkveebedrijf exploiteerde.

Doordat de verpachter grond en gebouwen ter beschikking heeft gesteld, heeft hij bijgedragen aan de totstandkoming van het fosfaatrecht. Hierdoor heeft de verpachter bij het einde van de pachtovereenkomst recht op overdracht van een deel van de fosfaatrechten van de pachter.

In welke situaties kan de verpachter aanspraak maken?

In welke situaties kan een verpachter dan precies aanspraak maken? De verpachter moet langdurig bedrijfsmiddelen aan de pachter ter beschikking hebben gesteld. Deze bedrijfsmiddelen moeten voor het bedrijf van de pachter van overwegend belang zijn om zijn bedrijf te kunnen exploiteren.

Daarnaast moet aan één van de volgende punten worden voldaan:

Er is sprake van een reguliere pachtovereenkomst die op of voor 2 juli 2015 is gesloten voor een hoeve, los land van minimaal 15 hectare of van een gebouw
Er is sprake van een geliberaliseerde pachtovereenkomst die op of voor 2 juli 2015 is gesloten en die is aangegaan voor 12 jaar of langer

Hoe groot is de aanspraak van de verpachter?

Als de verpachter voldoet aan 1 van bovenstaande punten, dan heeft hij in principe recht op de helft van de fosfaatrechten als er sprake is van een volledig hoevepachtbedrijf. Als er sprake is van zowel eigendom als pacht of slechts van los land of een gebouw, dan worden de fosfaatrechten voor 50% toegerekend aan de gebouwen en 50% aan de grond en naar verhouding toegerekend aan het gepachte.

Wat betekent dit?

Tegen het arrest van het Gerechtshof staat cassatieberoep open bij de Hoge Raad. Omdat het proces eveneens fungeert als proefproces, schatten wij de kans groot dat daadwerkelijk cassatie wordt ingesteld. De Hoge Raad kan in dat geval tot een andere uitspraak komen. Dat betekent dat we de vraag of een verpachter aanspraak kan maken op fosfaatrechten – en zo ja, hoe groot deze aanspraak dan is – nog niet definitief kunnen beantwoorden.