Extensiveren en optimaliseren leidt tot 20 procent stikstofreductie, maar daar staat tegenover dat het een groot deel van de premie van ‘On the way to PlanetProof’ kost. Geert en Dineke Stevens in Holten maken na 4 jaar deelname aan het project Koeien & Kansen de balans op.
In 2018 werden Geert en Dineke Stevens Koeien & Kansen deelnemers. Hun motto was toen: ‘Bedrijf en gezin in balans te brengen met de omgeving’. Maatschappelijk verantwoord ondernemen kun je het ook noemen. Zij richten zich op het verlagen van de emissies, vergroten van de biodiversiteit en behoud van werkplezier door een goed rendement en tijd voor het gezin. Dat was het doel en dat is het doel anno 2022 nog steeds. Met koeien kansen verzilveren en in balans blijven met de omgeving.
Extensiveren
Geert en Dineke Stevens waren er van overtuigd grondgebondenheid een belangrijke kernwaarde is voor de toekomst van de melkveehouderij. Zij hebben de focus gelegde op extensivering. In 2018 molken ze in 26.000 kilogram melk per hectare en 2021 lag dat op 18.000 kilogram melk per hectare. Eerst hebben zij grond gepacht en hebben uiteindelijk de kans gehad mom extra grond te kopen. Door deze aankoop is de kernwaarde verstevigd en het bedrijf op de relatieve droge grond ook minder kwetsbaar voor wisselende groeiomstandigheden. Deze kans hebben ze met beide handen aangepakt.
Iets meer grond geeft ook de ruimte voor meer natuurinclusieve bedrijfsvoering. Kruiden en randenbeheer zijn een vast onderdeel geworden in de bedrijfsvoering. Met deze strategische stap voldoet het bedrijf ook eenvoudiger aan de eisen van ‘On the way to Planetproof. De Planet Proof premie van 2,5 cent is wel grotendeels nodig om de extra kosten van de extensivering op te kunnen vangen. De extensivering is dus mogelijk gemaakt door nog een slechts kleine groep consumenten die bewust kiezen melkproducten te kopen met dit keurmerk.
Optimaliseren
Op het bedrijf van Stevens is structureel aandacht voor bedrijfsoptimalisatie. Aan de hand van de Plan-Do-Check-Act cyclus wordt jaarlijks de optimalisatie aangepakt. Het uitgangspunt hierbij is: Waar liggen de technische grenzen voor het bedrijfseconomisch optimum? Zo is het RE rantsoen van 160 naar 155 gr/kg ds verlaagd. Met de extensivering is hierdoor het ammoniak per hectare van 65 kg naar 53, gedaald. Dit is een reductie van bijna 20%. Ruwweg 15% veroorzaakt door de doorgevoerde extensivering en 5% door de rantsoenaanpassingen. De stalemissie komt in het monitoringsprogramma van Koeien & Kansen zelfs uit om 10 kg NH3 per dierplaats, daar waar de rav-code met 13 kg rekent. Geert is er van overtuigd dat je met management je ammoniakuitstoot kunt verlagen. Hij erkent dat het borgen, wat belangrijk is voor de overheid, lastig in een vorm te gieten is.
Tijd voor het gezin
Gedreven en gemotiveerd als ze zijn steken Geert en Dineke veel tijd in het bedrijf. De uitvoering van de huidige aanpassingen zorgen eerder voor meer werk. Zo beschikt Stevens over meer grond die hij moet bewerken. Daarnaast is hij bezig met het optimaliseren van de beweiding om zo meer gras in de koe te krijgen. Ook heeft hij beregeningsinstallatie aangeschaft dat ook extra werk oplevert. Al met al kan geconcludeerd worden dat de arbeidsbeloning per gewerkte uur zeker niet is toegenomen. Maar dat hebben ze er tijdelijk graag voor over om het bedrijf beter in balans te brengen.
Perspectief door te temporiseren
Twintig procent ammoniak reductie in 4 jaar is een mooi resultaat en was alleen mogelijk door het verzilveren van de kansen die zich voordeden en de financiële slagkracht van dit bedrijf. Geert is er van overtuigd dat het merendeel van zijn collega’s hiertoe ook in staat is. De sector heeft al bewezen veel N-reductie te kunnen behalen, alleen niet in de snelheid waarmee het hem is gelukt. Geef het iets meer tijd, biedt de sector perspectief door te temporiseren dan wordt de opgave vanzelf kleiner door de stoppers, het blijven afromen van fosfaatrechten bij transacties en het versterken van de grondgebondenheid van de sector.
Natuurinclusieve landbouw
En wanneer voor alle In Nederland geproduceerde melk die in melkproducten wordt geconsumeerd 2,5 cent extra zou worden betaald, dan kost dat de maatschappij 5 miljard kg melk à 2,5 ct = 125 miljoen euro per jaar. Wanneer we de export meenemen dan zijn de kosten 375 miljoen euro. Je kunt daarmee een groot aantal jaren een boost aan de verdere verduurzaming van de melkveehouderij geven inclusief de opschaling van boeren(natuur), die vele malen goedkoper uitpakt dan de 25 miljard die nu aan belastinggeld wordt ingezet. We moeten ook niet vergeten dat de landbouw als beheerder van de 1,7 miljoen hectare grond ten opzichte van een kleine 400.000 hectare grond die in beheer is bij Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer ook kan bijdragen via natuurinclusieve landbouw aan natuurontwikkeling, naast natuurherstel in Nederland.
Bron: Verantwoorde Veehouderij
