LNV-minister Henk Staghouwer adviseert agrariërs vooralsnog om in 2022 binnen de norm van 170 kilogram stikstof per hectare te blijven. Op de vraag over handhaving hierop gaat hij niet in. Dit blijkt uit antwoorden van de minister op vragen vanuit de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit naar aanleiding van de kamerbrief over derogatie van 26 april 2022.
In deze brief schetste de minister de consequenties bij verlies van derogatie. Uit de brief valt tevens op te maken dat de kansen voor verlenging van de huidige derogatieregeling slinken. De brief leidt bij veel fracties tot bezorgdheid en vragen. Zo wijzen verschillende fracties op de milieuconsequenties die wegvallen van de derogatie zullen hebben; door gebruik van meer kunstmest, vaker scheuren van grasland en toegenomen transportbewegingen. Volgens Staghouwer neemt de Europese Commissie deze consequenties serieus.
13 juni duidelijkheid
Staghouwer wil op 13 juni van de Europese Commissie duidelijkheid hebben over de inhoud en voorwaarden van een derogatie. Het is daarom voor agrariërs nu verstandig binnen de norm van 170 kilogram stikstof per hectare te blijven. En hiermee rekening te houden in de bemesting in 2022, geeft hij aan. De fractie van de VVD vroeg de minister niet te gaan handhaven bij agrariërs die in 2022 wel zijn uitgegaan van derogatie. Hierop heeft Staghouwer niet gereageerd in de kamerbrief.
‘Aanpassing richtlijn onhaalbaar’
Verschillende partijen vragen zich af of een norm van 170 kilogram stikstof per hectare niet te eenzijdig is. Klimaat-, bodem-, en milieusituaties kunnen per lidstaat immers flink verschillen. De VVD-fractie vraagt de minister dit mee te nemen richting de Europese Commissie om de Nitraatrichtlijn daarop aan te passen. De minister antwoordt echter dat juist daarom de derogatiemogelijkheid is opgenomen in de richtlijn. ‘Een aanpassing van de Nitraatrichtlijn zal vele jaren vergen en biedt geen garantie dat de aanpassingen beter aansluiten bij de situatie in Nederland’, stelt hij.
Dierlijke mest als kunstmestvervanger
Een aantal leden pleit voor verwerking van dierlijke mest tot kunstmestvervangers als de derogatie niet wordt verlengd. De minister verwacht echter dat de capaciteit hiervoor nog te laag is en is bovendien in afwachting van toestemming van de Europese Commissie om verwerkte mestproducten toe te mogen passen boven de gebruiksnorm voor dierlijke mest. Nederland heeft deze toestemming voor een periode van acht jaar aangevraagd. Staghouwer meldt dat hij voornemens is een subsidieregeling voor hoogwaardige mestverwerking te openen.
Links niet verbaasd
De Partij van de Arbeid en Groenlinks geven aan niet verbaasd te zijn over het dreigende verlies van derogatie. Zij vinden dat Nederland het aan zichzelf te danken heeft. ‘Nederland heeft bewezen geen betrouwbare partij te zijn en politiek niet in staat de problemen aan te pakken’, zo stellen zij. Zij ontvangen van de minister graag een scenario waarbij ‘alle Nederlandse landbouw binnen tien jaar grondgebonden en circulair is’.
‘Niet alleen de landbouw’
De BoerBurgerBeweging (BBB) vindt dat er een veel te eenzijdige kijk op de waterkwaliteit wordt gehanteerd, waarbij agrariërs verantwoordelijk worden gehouden voor het oplossen van problemen zonder daar andere partijen bij te betrekken. Het is volgens de BBB onbegrijpelijk dat er geen aandacht is voor het feit dat er steeds minder mest wordt uitgereden onder steeds strengere voorwaarden. De minister antwoordt hierop dat zeker niet alleen de landbouw met maatregelen te maken heeft als het gaat om waterkwaliteit. Het enige voorbeeld dat hij echter geeft is extra zuivering op rioolwaterzuiveringsinstallaties.
Tekst: Gerben Hofman
