WUR start het Global Methane Genetics-initiatief, een internationaal project om de methaanuitstoot van koeien en schapen met een kwart te verlagen. De groep Fokkerij en Genomica leidt een internationaal consortium met 50 partners uit 25 landen dat 27,4 miljoen dollar heeft ontvangen van het Bezos Earth Fund en de Global Methane Hub.
Vorig jaar ontving de WUR-groep al 5 miljoen dollar van deze donoren om het consortium van onderzoekers en fokkerijorganisaties wereldwijd te initiëren en te leiden. In een impactanalyse definieerden ze bij welke herkauwers en in welke regio’s in de wereld de meeste vooruitgang kan worden geboekt met genetische selectie. En in workshops zijn de contouren en focus van het project bepaald. Doel nu is om de methaanuitstoot van koeien en schapen in 25 jaar tijd met 25 procent te verlagen met behulp van genomics en fokprogramma’s.
Voerbak
Nederland is een van de koplopers in fokprogramma’s om de methaanemissie van melkkoeien te verlagen. In een eerder project ontwikkelde WUR samen met fokkerijorganisatie CRV en zuivelonderneming Friesland Campina een fokprogramma voor methaan. De methaanuitstoot van veertienduizend melkkoeien zijn gemeten, vertelt hoogleraar en projectleider Roel Veerkamp. Een apparaatje in de voerbak van de melkrobot mat de methaanuitstoot die de koeien uit hun bek boerden. Door deze gegevens te koppelen aan het DNA-profiel van de koeien, kon Anouk van Breukelen in haar promotieonderzoek aantonen dat de methaanproductie bij koeien erfelijk is en zo’n 25 procent kan variëren.
Veerkamp: ‘Samen met de fokkerijorganisatie konden we deze gegevens combineren in een procedure om fokwaarden voor stieren en koeien te schatten. Boeren en fokkerijorganisaties in Nederland kunnen voortaan rekening houden met de methaanuitstoot van de stieren en koeien in hun fokprogramma’s.’
Gezondheid
Door de koeien en stieren met de laagste methaanproductie te selecteren en te laten paren, krijgen ze nakomelingen met een lage methaanuitstoot, zonder alle andere belangrijke kenmerken in de fokprogramma’s te negeren. Daarbij gaat het onder meer om de gezondheid, vruchtbaarheid, levensduur en productiviteit van de dieren. Op die manier kan de methaanuitstoot van de Nederlandse melkveestapel jaarlijks met 1 procent dalen. ‘Deze daling is permanent en accumuleert’, zegt collega Birgit Gredler-Grandl van Fokkerij en Genomica.
Data delen over methaanuitstoot
Als mede-projectleider van het initiatief gaat Gredler-Grandl andere landen en organisaties helpen bij hun inspanningen om dieren met een lagere methaanuitstoot te fokken. De eerste stap daarbij is dat de deelnemers hun data gaan delen. ‘Op dit moment zijn er te weinig gegevens in veel landen, dus we willen er eerst voor zorgen dat onze partners extra methaanmetingen bij koeien en schapen gaan uitvoeren en deze data gaan delen, zodat we betrouwbare relaties kunnen leggen tussen de eigenschappen en het DNA-profiel van de verschillende rassen. Om een goede voorspelling te doen over de methaanproductie van de dieren, moet de referentiepopulatie groot genoeg zijn.’
Apparatuur
Waarom selecteren fokkers pas nu op een gunstiger klimaatscore? ‘Tot voor kort kenden we de genetische variatie van methaanproductie nog niet’, zegt Veerkamp. ‘Bovendien hadden we niet de apparatuur om de methaanuitstoot te meten bij grote aantallen koeien. Die apparatuur was heel duur, maar is inmiddels beter betaalbaar, zodat we de uitstoot per koe nu routinematig kunnen meten in stallen. Voor het Nederlandse project hebben we bij 14.000 koeien gemeten die 3 miljoen keer de melkrobot bezochten.’
Richt het Nederlandse onderzoek zich op melkvee, in andere landen ligt de focus vaak op vleeskoeien en schapen. Dat stelt andere eisen aan het onderzoek, want vleeskoeien en schapen worden vaak in grote kuddes buiten gehouden, waardoor methaanmetingen in stallen niet mogelijk zijn. De projectpartners gaan uitzoeken of ze meetapparatuur in voederplaatsen in de openlucht kunnen plaatsen, maar dit vergt training van de koeien en schapen.
Bacteriën in methaanuitstoot
Het methaan ontstaat als het voer wordt afgebroken door bacteriën in de maag van de herkauwer. Veerkamp: ‘We gaan dus ook gegevens verzamelen van het microbioom van de pens van de dieren, want dat microbioom is namelijk ook genetisch bepaald. Er is niet één mechanisme dat zorgt voor een hoge of lage methaanemissie, het is een complexe eigenschap die wordt beïnvloed door meerdere genen en omgevingsfactoren.’
Het project wordt gefinancierd via het Universiteitsfonds Wageningen door twee filantropische organisaties. De Global Methane Hub is een internationale NGO die de methaanuitstoot in de wereld wil verlagen en Bezos Earth Fund is het fonds van Amazon-oprichter Jeff Bezos dat klimaat- en natuurprojecten financiert. Onder de partners bevinden zich veel toonaangevende onderzoeksorganisaties op het gebied van dierfokkerij. Andere belangrijke partners zijn het International Committee for Animal Recording (ICAR), dat verantwoordelijk is voor de wereldwijde standaard voor het vastleggen van veegegevens, en het International Livestock Research Institute (ILRI) dat onderzoek in Afrika uitvoert en begeleidt.
Klimaat-neutraal
Nederland heeft zich gecommitteerd aan internationaal beleid om de methaanuitstoot in 2030 met 30 procent te verlagen ten opzichte van 2020. Veerkamp verwacht dat de methaanuitstoot steeds belangrijker wordt in de veehouderij. ‘In ons Nederlandse project was ook zuivelonderneming Friesland Campina betrokken, omdat het duidelijke doelen heeft om toe te werken naar een klimaat-neutrale zuivelproductie. Dit bedrijf geeft boeren nu al een hogere melkprijs als ze hun CO2-emissie beperken. We verwachten dat zuivelbedrijven in de toekomst fokwaarden gaan opnemen om boeren te belonen voor een veestapel met lage methaanwaarden.’
Bron: WUR
