Tijdens de Alta Dairy Manager Day maakte voeradviseur Bram Jansen duidelijk dat niet de laagste voerkosten of de hoogste melkproductie leidend zijn, maar wat een koe daadwerkelijk oplevert onder de streep. Het voersaldo per koe is daarbij leidend. Waarom? “Het voersaldo per koe geeft aan of je op de juiste weg zit qua kosten en opbrengsten”, vindt Jansen.
Voersaldo per koe
Op het gastbedrijf van de Dairy Manager Dag, het melkveebedrijf van de familie Drietelaar, is het voersaldo per koe een belangrijk kengetal. “Het voersaldo per koe is de dagelijkse melkproductie maal de melkprijs min de voerkosten”, vertelt Bram Jansen, voeradviseur bij ForFarmers. “Door dit per koe te berekenen, ontstaat een scherp beeld van wat een dier daadwerkelijk oplevert. Het dwingt melkveehouders om continu de balans te bewaken tussen wat er in de koe gaat en wat eruit komt. Het is een dagelijkse graadmeter: zit je op de goede weg of moet je bijsturen?”
Invloed van de melkprijs
Het voersaldo staat niet los van externe factoren. De melkprijs speelt een grote rol en kan het verschil maken tussen een goed en een matig saldo. Uiteraard werken schommelingen in de melkprijs direct door in het voersaldo. In een jaar met een hogere melkprijs ontstaat er meer ruimte om te voeren en te optimaliseren. “Staat de melkprijs onder druk, dan wordt het des te belangrijker om scherp te rekenen en kritisch te kijken naar elke extra kilo voer.”
Liters of gehaltes
“Je hebt als melkveehouder elke dag een keuze: ga je voor het aantal liters of voor gehaltes in de melk? Op basis daarvan maak je de keuze uit dure kilo’s voer, luxe kilo’s of voor iets goedkopere kilo’s waar je iets meer van voert. Dat zijn de afwegingen van dit moment. Wat ik als voeradviseur zelf het belangrijkste vind is de rantsoenkeuze. Welke maiskuil voer je en maak je een combinatie van bepaalde kuilsnedes? Dat heeft direct effect op het voersaldo van vandaag de dag. De ene kuil zal iets meer eiwit bevatten, de ander bevat iets meer energie. Dat zorgt er uiteindelijk voor wat je in de stal moet bijvoeren om een aanvulling te maken in het rantsoen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je nu kuil voert met iets meer eiwit waardoor je iets minder krachtvoer bij hoeft te voeren.”
Rekenen en bijsturen
“Elke rantsoenwisseling geeft kans op melkdaling omdat de koe eraan moet wennen. Op basis van rantsoenefficiëntie kijken we wat de koeien doen met het aangeboden voer. Zetten de koeien voldoende voer om in melk of is er iets in het optimalisatieproces wat beter kan zodat we met dezelfde kilo’s meer melk kunnen maken? Als er in de productie iets wijzigt ten opzichte van wat we willen, dan gaan we in de stal kijken waar de oorzaak ligt. Zo kijken we hoe de koeien erbij lopen. Zelf ben ik groot fan van mestzeven, daarin zie je precies wat een koe uit de voeding haalt.
Voersaldo is geen eenmalige berekening, maar een manier van werken. Elke dag opnieuw draait het om dezelfde vragen: wat voeren we, wat levert het op en kan het beter?”
Tekst: Esmee Groot Roessink
