Uit diverse onderzoeken gericht op kreupelheid bij melkvee blijkt dat het van groot belang is om de ziekte van Mortellaro (Dermatitis digitalis) al bij jongvee vanaf 12 maanden te controleren. Meerdere studies hebben jongvee immers geïdentificeerd als meest vatbaar voor de ontwikkeling van mortellaro.
Aangezien een voetbad geen praktische oplossing is voor jongvee, zijn alternatieve methodes nodig. Individueel sprayen met een lage druk sprayer of een automatische sprayer is makkelijk. Helemaal praktisch wordt het indien men daarbij gebruikmaakt van een daartoe speciaal ontwikkeld gebruiksklaar product zoals bijvoorbeeld Intra Hoof-fit Spray. Volgens de fabrikant staat de sterke hechting garant voor een contacttijd van meer dan 9 uur.
De stressvolle periode rondom afkalven, veroorzaakt door omgevings- en metabolische veranderingen, resulteert in een hogere prevalentie (het aantal zieken of ziekten in een populatie op een gegeven moment) voor mortellaro. In de praktijk wordt de periode voor afkalven echter vaak genegeerd. Onderzoek toont aan dat er beter niet wordt gewacht met het aanpakken van Dermatitis digitalis, de meest voorkomende oorzaak van kreupelheid.
Prevalentie van mortellaro bij jongvee
Een studie uit Alberta (Canada) onderzocht de prevalentie van Dermatitis digitalis bij jongvee. In 11 Dermatitis digitalis-positieve koppels was de prevalentie bij jongvee ouder dan 12 maanden 9,9 procent. Bij een proef in Denemarken met 5 koppels 4 maanden voor afkalven was de Dermatitis digitalis-prevalentie met 15 procent nog hoger. Een nog hogere prevalentie van mortellaro bij jongvee werd gevonden in Wisconsin, waar men 21 procent noteerde in een groep jongvee van 21 maanden en 30 procent op een gemiddelde leeftijd van 23 maanden.
Consequenties voor lacterende koeien
Bovenstaande is problematisch omdat deze studies ook de gevolgen voor lacterend melkvee lieten zien. Die laten zich in drie puntjes samenvatten.
1. Dermatitis digitalis bij jongvee verhoogt de kans en ernst ervan na kalven. De aanwezigheid van Dermatitis digitalis bij jongvee is geassocieerd met een verhoogde prevalentie in de lactatiefase. Als jongvee blootgesteld wordt aan een omgeving met een hoge infectiedruk, worden nog meer ernstige letsels waargenomen na het kalven.
2. Een lagere Dermatitis digitalis-prevalentie in jongvee heeft een positieve invloed op klauwgezondheid en behandelkosten in de eerste lactatie. Een studie door Gomez et al. monitorde het percentage dieren dat werd behandeld voor Dermatitis digitalis in de eerste lactatie in drie groepen:
– jongvee zonder Dermatitis digitalis in de opfokperiode,
– één behandeling in de opfokperiode, en
– meerdere behandelingen in de opfokperiode.
Het percentage dieren dat werd behandeld in de eerste lactatie was 3,7 procent, 45,6 procent en 67,6 procent, (zie tabel). Eerder onderzoek toonde aan dat koeien in hun eerste lactatie de grootste kans hebben op Dermatitis digitalis. Dit bevestigt het belang van controle bij jongvee.
3. De Dermatitis digitalis-status bij jongvee heeft invloed op de reproductie in de eerste lactatie. Jongvee vrij van mortellaro in de opfokperiode heeft een hogere conceptieratio in vergelijking met jongvee met mortellaro in de opfokperiode. De conceptieratio na de eerste inseminatie werd gemonitord in 3 groepen:
– jongvee zonder Dermatitis digitalis in de opfokperiode,
– één Dermatitis digitalis-behandeling in de opfokperiode en
– meerdere Dermatitis digitalis-behandelingen in de opfokperiode.
Dit resulteerde in de volgende respectievelijke resultaten: 42,3 procent, 36,3 procent en 29,0 procent (zie tabel).
Individueel sprayen makkelijk en praktisch
Vaak wordt verondersteld dat jongvee als bron van Dermatitis digitalis functioneert, waarbij de veroorzaker overgedragen kan worden naar de melkkoeien. Door het voorkomen van Dermatitis digitalis-infecties bij het jongvee, kunnen problemen in de lactatiefase inclusief chronische mortellaro-gevallen vermeden worden. Aangezien een voetbad geen praktische oplossing is voor jongvee, zijn alternatieve methodes nodig. Individueel sprayen met een lage druk sprayer of een automatische sprayer is makkelijk en praktisch.
