Carbon farming krijgt een steeds prominentere plek in het Europese klimaatbeleid. Door koolstof vast te leggen in landbouwbodems zou de landbouwsector kunnen bijdragen aan het compenseren van broeikasgasemissies. Maar hoe stevig is dit instrument eigenlijk?
In een recent artikel in Outlook on Agriculture analyseren onderzoekers van Wageningen University & Research hoe carbon farming is ingebed in belangrijke Europese beleidskaders, waaronder de European Green Deal, het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en de voorgestelde Carbon Removals and Carbon Farming Regulation (CRCF).
De conclusie is kritisch. De auteurs spreken van symbolic reassurance: beleid dat de indruk wekt dat vooruitgang wordt geboekt, terwijl harde garanties op blijvende emissiereducties ontbreken.
Complexe bodems, simpele indicatoren
Een belangrijk risico is dat complexe bodemprocessen worden teruggebracht tot koolstofeenheden. Hierdoor ontstaat een sterke focus op monitoring, indicatoren en koolstofcredits, terwijl onzekerheden rond meten, langetermijneffecten, omkeerbaarheid en lokale verschillen onderbelicht blijven.
Daarnaast kan carbon farming de aandacht afleiden van directe emissiereductie. Wanneer koolstofvastlegging wordt ingezet als compensatie, bestaat het risico dat structurele veranderingen in landbouw- en voedselsystemen worden uitgesteld.
Gemiste kansen en voorwaarden voor succes
Tegelijkertijd zien de onderzoekers duidelijke kansen. Carbon farming kan bijdragen aan een duurzame transitie van de landbouw, mits het wordt verbonden aan bredere doelen zoals bodemkwaliteit, biodiversiteit en waterbeheer. Beleidsinstrumenten die langdurige aanpassing van landbouwpraktijken stimuleren, zijn effectiever dan regelingen die focussen op kortetermijnwinst in koolstofopslag.
De bijbehorende infographic laat zien waar risico’s en kansen liggen: bovenin de klimaatambities en beleidsinstrumenten (subsidies, credits, meetsystemen), in het midden de risico’s (schijnzekerheid, onzekerheid en uitstel van reductie), en onderin de kansen (structurele verduurzaming via langdurige prikkels).
Naar scherper beleid
Volgens de auteurs is binnen de voorgestelde CRCF-verordening een helder onderscheid nodig tussen emissiereductie en tijdelijke koolstofvastlegging. Alleen dan kan carbon farming daadwerkelijk bijdragen aan Europese klimaat- en duurzaamheidsdoelen.
Bron: WUR
