Crossbreeding blijft voorlopig nog functioneren als een nichemarkt. Toch is er weer een stijgende lijn in de cijfers van crossbreeding te zien. Maar met hoeveel rassen kruis je eigenlijk? In dit artikel gaan we dieper in op het kruisen met meerdere rassen.
Structureel kruisen met één ras
Wanneer in een basispopulatie Holstein-dieren voortaan de fokkerijdieren geïnsemineerd worden met hetzelfde andere ras, dan praten we over een verdringingskruising. Het gekozen ras ‘verdringt’ het andere ras. Met elke generatie verdwijnt het oorspronkelijke ras steeds verder naar achteren, waardoor het gekozen ras uiteindelijk bijna de hele bloedlijn beheerst. Het nadeel van verdringingskruisingen is dat het heterosis-effect niet benut wordt en na verloop van tijd de eigenschappen van het ingekruiste ras de overhand krijgen. Het infokken van Holstein-dieren in de FH-veestapel is een voorbeeld van een verdringingskruising.
Roteren tussen twee rassen
In plaats van een verdringingskruising, kun je ook na de F1 terugkruisen met het oorspronkelijke ras. Bij deze terugkruising heb je echter geen 100 procent heterosis-effect meer. Wie succesvol roterend wil kruisen, moet erg attent zijn op de paring van de F1. De ervaring leert dat er meer variatie in de veestapel komt wanneer men de gebreken van de F1 niet compenseert in de stierkeuze van de F2. Het toepassen van het rotatieschema is wel redelijk overzichtelijk, omdat er telkens teruggekruist wordt.
Kruisen met drie of vier rassen
Uitdagender wordt het kruisingsschema wanneer er gekozen wordt voor drieweg- of zelfs vierwegkruisingen. Basispopulatie A wordt bij een driewegkruising gepaard met ras B. De F1 (A*B) wordt vervolgens gekruist met ras C. Deze F2 wordt in een driewegkruising weer gepaard met ras A en in vierwegkruising met ras D, om vervolgens weer terug te keren naar basisras A. In een driewegkruising heb je twee keer 100 procent heterosis-effect en bij een vierwegkruising drie keer, maar het fokschema wordt bij een vierwegkruising wel erg ingewikkeld. De meest gebruikte variant is daarom een driewegkruising.
Meer informatie, cijfers en toekomstperspectief over crossbreeding? Lees hier verder!
Meer van dit thuis op de mat? Het volledige artikel vind je in het vakblad Melkveebedrijf.
