De antibioticaresistentie bij landbouwhuisdieren in Nederland is de afgelopen vijf jaar grotendeels stabiel gebleven. Bij melkvee blijft de resistentie relatief laag in vergelijking met andere diersectoren. Toch zijn er nog resistente bacteriën die aandacht vragen. Dat blijkt uit de resultaten van de monitoring over 2025, die zijn gepubliceerd in het rapport NethMap One Health.
Antibioticaresistentie vormt een risico voor de gezondheid van mens en dier. Wanneer bacteriën resistent worden tegen antibiotica, kunnen infecties moeilijker te behandelen zijn. Daarom wordt in Nederland jaarlijks onderzocht hoe vaak resistente bacteriën voorkomen bij landbouwhuisdieren en op vleesproducten.
Wageningen Bioveterinary Research onderzoekt de resistentie bij landbouwhuisdieren. Wageningen Food Safety Research richt zich op vleesproducten. De resultaten worden gepubliceerd in het rapport NethMap One Health. Hierin staan ook gegevens over antibioticaresistentie bij mensen en het antibioticagebruik bij mens en dier.
Antibioticaresistentie bij melkvee relatief laag
Bij de monitoring wordt onder meer gekeken naar Escherichia coli (E. coli). Deze bacterie komt van nature voor in de darmen van gezonde dieren en wordt gebruikt als indicator om ontwikkelingen in antibioticaresistentie te volgen.
De hoogste resistentieniveaus werden aangetroffen bij vleeskuikens, kalkoenen, vleesvarkens en vleeskalveren. Bij melkvee bleef de resistentie relatief laag.
Ook tussen verschillende vleessoorten zijn verschillen zichtbaar. In rundvlees uit de detailhandel werd weinig resistentie aangetroffen. In varkensvlees lagen de resistentiepercentages voor vrijwel alle onderzochte antibioticaklassen hoger.
Resistente bacteriën bij 18 procent van het melkvee
Naast de algemene monitoring onderzoeken onderzoekers specifiek bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica die belangrijk zijn voor de behandeling van mensen. Een voorbeeld hiervan zijn E. coli-bacteriën die resistent zijn tegen breedspectrumcefalosporinen.
In 2025 troffen onderzoekers deze bacteriën het vaakst aan bij vleeskalveren. Van de blankvleeskalveren ging het om 40 procent, tegenover 25 procent van de rosékalveren.
Onder melkvee troffen onderzoekers deze vorm van resistentie in 18 procent van de gevallen aan. Voor vleesvarkens en vleeskuikens lag dit percentage op 10 procent.
Resistente bacterie aangetroffen in mestmonster melkkoe
Tijdens de monitoring over 2025 vonden onderzoekers incidenteel bacteriën die enzymen produceren waarmee ze carbapenem-antibiotica kunnen afbreken. Deze antibiotica zijn van groot belang bij de behandeling van ernstige infecties bij mensen.
Zo troffen onderzoekers een carbapenemase-producerende E. coli aan in een mestmonster van een melkkoe. Ook in verse kruiden uit Spanje en in een ontlastingsmonster van een hond vonden zij vergelijkbare resistente bacteriën.
Hoewel het om afzonderlijke vondsten gaat, benadrukken de onderzoekers het belang van voortdurende monitoring. Door deze bacteriën tijdig te herkennen, krijgen onderzoekers beter inzicht in hun aanwezigheid en mogelijke verspreiding.
Daarnaast onderzochten zij de resistentie tegen colistine, een ander antibioticum dat belangrijk is voor de humane gezondheidszorg. Deze vorm van resistentie kwam in 2025 slechts sporadisch voor bij landbouwhuisdieren. Volgens de onderzoekers hangt dit waarschijnlijk samen met het beperkte gebruik van dit antibioticum.
Monitoring blijft belangrijk
De resultaten over 2025 laten zien dat antibioticaresistentie bij landbouwhuisdieren voor veel onderzochte bacteriën en antibiotica stabiel is gebleven. Tegelijkertijd blijven er duidelijke verschillen tussen diersectoren bestaan en vragen specifieke resistente bacteriën om aandacht.
Volgens Kees Veldman, hoofd van het Nationaal Referentie Laboratorium voor Antibiotica Resistentie in dieren, blijft het daarom belangrijk om de ontwikkelingen te volgen.
Door antibioticaresistentie bij dieren, in voedsel en bij mensen te blijven onderzoeken, krijgen onderzoekers meer inzicht in de ontwikkeling en mogelijke verspreiding van resistente bacteriën.
Deze kennis ondersteunt maatregelen om antibioticaresistentie te beperken en draagt vanuit de One Health-benadering bij aan de bescherming van zowel de diergezondheid als de volksgezondheid.




