Wanneer alles bij een jong kalf gaat zoals het hoort, komt de melk wanneer het kalf drinkt, via de slokdarm-sleufreflex terecht in de lebmaag en gaat zo verder naar de darmen. Wanneer dit niet gebeurd, bij een verstoring van deze slokdarm-sleufreflex, komt de melk niet in de lebmaag, maar in de (nog) niet-ontwikkelde pens terecht. Ook kan er na het drinken, vanuit een overvolle lebmaag melk terugstromen in de pens. Melk kan in de pens niet worden verteerd en gaat rotten, verzuren. Een pensdrinker.
Oorzaken
Bij een pensdrinker is een niet goed werkende slokdarm-sleufreflex vaak de oorzaak. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals: fouten bij het aanmaken van de kalvermelk, koemelk met een te lage temperatuur, een te lage of te hoge concentratie melkpoeder, slecht gemengde kalvermelk. Ook wanneer de hygiëne onvoldoende is, kan dit een pensdrinker tot gevolg hebben. Denk hierbij aan vuile emmers of speenemmers. Wanneer u een chronisch ziek kalf heeft, heeft deze ook een grotere kans om een pensdrinker te worden.
Herkennen
Een pensdrinker is makkelijk te herkennen aan de afwijkende kleur van de mest. Ze worden niet voor niets ook wel ‘kleischijters’ genoemd. De mest is dik (klei-achtig) en heeft een grijswitte kleur. Kalveren krijgen een volle, hangende buik en zijn opgelopen ter hoogte van de pens. Af en toe zijn klotsgeluiden te horen. Andere symptomen (in een later stadium) zijn een verminderde groei en diep liggende ogen.
Acuut behandelen
Het is van cruciaal belang om de pens zo snel mogelijk leeg te laten lopen met een slang. U brengt de slang in bij het kalf in de bek, waarbij deze terecht komt in de pens. U spoelt de pens met lauwwarm water met bicarbonaat. Het is belangrijk om het kalf geen melk te voeren, maar water met Alvital, om zo de pens rust te geven. Doe dit gedurende 4 voedingen en geef het dier overdag nog extra water. Daarna kunt u rustig aan starten met melk.
Om de kans op een pensdrinker te verkleinen kunt u kalveren laten drinken via een speenemmer. Door het zuigen wordt de slokdarm-sleufreflex gestimuleerd. Geef de kalveren structuurrijk voer, bijvoorbeeld gehakseld stro.
Wilt u meer informatie over pensdrinken of andere aandoeningen bij kalveren? Kijk in ons gezondheidshandboek op de website of neem contact met ons op.
