Enkele jaren geleden koos melkveehouder Rick Huis in ’t Veld ervoor om agroforestry toe te passen op zijn biologische melkveebedrijf De Melkbrouwerij in Lettele. Op 12 april opende het bedrijf haar deuren, zodat bezoekers dit landbouwsysteem in de praktijk konden zien.
In 2019 zijn rond alle weilanden voederhagen geplaatst als vorm van agroforestry. De noordzijde van de haag bestaat met name uit voederbomen voor de koeien, zoals wilg en hazelaar. Aan de zuidzijde staan fruitbomen.
Voederhagen sluiten aan op bedrijfssysteem
“In combinatie met kikkerpoelen, pluktuinen en bufferstroken bestaat inmiddels tien procent van ons areaal uit groenblauwe dooradering, zoals ze dat in het NPLG (Nationaal Programma Landelijk Gebied) noemen, een aanpak om klimaatdoelen te kunnen halen”, vertelt Rick Huis in ’t Veld. “De koeien kunnen vreten van de bomen en bezoekers kunnen in de zomer het fruit plukken. Zo leggen wij de link tussen burgers en het platteland.”
”Ons bedrijf ligt op één kilometer afstand van Deventer. Ongeveer tweehonderd gezinnen halen wekelijks zuivelproducten bij ons. De voederhagen sluiten mooi aan op ons bedrijfssysteem. Ook is de biodiversiteit op ons land toegenomen. We zien hier steeds meer steenuilen, zwaluwen en ijsvogels.”
In het begin hadden de voederhagen van Huis in ’t Veld wat opstartproblemen door droogte en vraat door herten en reeën. Inmiddels heeft de melkveehouder dit op kunnen lossen en doet de groene strook het goed. “Vorig jaar hebben we een weekend lang met vrienden aalbesjam gemaakt. Verder staan er hier dertig soorten blauwe bessen, meerjarige kruiden en verschillende houtsoorten.”
Agroforestry als onderdeel van het landschap
“Voor ons is agroforestry onderdeel van het landschapsmodel, die wij voor dit bedrijf voor ogen hadden. Ons doel is om de kwaliteiten die het landschap in 1850 had in een nieuwe vorm terug te brengen, met zo min mogelijk input van buitenaf. Tien jaar geleden hebben wij de overstap gemaakt naar biologisch. Iedere winter gaan wij om tafel om te kijken of we het landschap nog meer natuurinclusief kunnen maken.”
De koeien op dit bedrijf zijn van het MRIJ-ras. Daarnaast houden de dieren hun horens en loopt de stier bij de kudde. Vijftig hectare land wordt begraasd door vijftig koeien, dus extensief kan dit bedrijf zich zeker noemen. De stal is een serrestal met open wanden. Middenin de ruimte ligt een verhoging met stro. De koeien lopen de vaste mest naar beneden, dat de mesthoop op wordt geschoven.
Verdienmodel in agroforestry
Dit melkveebedrijf maakt voor nu de keuze om de voederhagen in te zetten als onderdeel van hun landschapsplan en aanvullende voeding voor de dieren, maar wellicht heeft dit systeem op lange termijn aanknopingspunten om onderdeel te worden van hun verdienmodel, volgens de melkveehouder.
Tekst: Kim Sjoers en Gerben Hofman • Beeld: Kim Sjoers
