Het kabinet wil in de Voorjaarsnota 150 miljoen euro vrijmaken voor landbouw en natuur. Met deze investering kan het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) direct aan de slag met enkele belangrijke opgaven, vooruitlopend op de invulling van de resterende 20 miljard euro die dit kabinet beschikbaar heeft gesteld.
Dat klinkt als een groot bedrag, maar de vraag is vooral: wat merk je daar als boer concreet van op het erf?
Water en bodem: maatregelen waar je direct iets van kunt merken
Een belangrijk deel van het geld, 60 miljoen euro, gaat naar waterbeheer en versneld natuurherstel. Denk aan het verbeteren van sloten, waterlopen en grondwaterstanden. Hiermee is schade door droogte en wateroverlast beperkt. Ook wordt ingezet op de aanpak van invasieve exoten, die schade kunnen veroorzaken aan natuur en landbouw.
Doelsturing en innovatie
De Nederlandse landbouwsector staat internationaal bekend om zijn innovatiekracht en wil verder verduurzamen. Het kabinet ondersteunt dit met gerichte investeringen. Zo is er 4 miljoen euro beschikbaar gesteld voor experimenteerlocaties, zodat initiatieven zoals de Boerderij van de Toekomst zich verder kunnen ontwikkelen.
Het kabinet trekt daarnaast ook geld uit om verder te werken aan doelsturing. Hiervoor is er een budget van 7 miljoen euro gereserveerd. In de praktijk betekent dit dat boeren mogelijk meer ruimte krijgen om zelf te bepalen hoe ze aan doelen voldoen, in plaats van alles via vaste regels. Dat sluit beter aan bij hoe veel ondernemers willen werken: sturen op resultaat, niet op middel.
Gewasbescherming: snellere toelating en meer focus op praktijk
Voor gewasbescherming komt 13,6 miljoen euro beschikbaar. Daarmee wil de overheid onder andere de toelating van groene middelen versnellen. Daarnaast komt er een nieuw praktijkprogramma voor plantgezondheid en wil men problemen met normoverschrijdingen in het oppervlaktewater gebiedsbericht aanpakken.
Voor akkerbouwers kan dit betekenen dat er op termijn meer middelen beschikbaar komen en dat de praktijk beter is meegenomen.
Mestvergisting: kansen voor energie en mestbenutting
Er gaat 6 miljoen euro naar mestvergisting. Daarmee wordt mest omgezet in biogas, een duurzame energiebron. Voor boeren kan dit interessant zijn omdat het kan bijdragen aan extra inkomsten en het de afhankelijkheid van kunstmest verminderd. De ontwikkeling is de komende periode actief gestimuleerd, onder meer via subsidies. Wel blijft het sterk afhankelijk van de praktische haalbaarheid en regelgeving per bedrijf.
Biologisch: meer geld, maar markt blijft bepalend
Er komt zes miljoen euro extra voor de afzet van biologische producten. In eerste instantie bedroeg het budget 3,7 miljoen euro, maar op de eerste dag was dit bedrag al volledig aangevraagd.
Toch blijft voor veel boeren de belangrijkste vraag: is er een stabiele markt en prijs tegenover de extra inspanning?
Dierenwelzijn
Voor dierenwelzijn is een bedrag van 10 miljoen euro beschikbaar gesteld. Voor de veehouderij zijn afspraken vastgelegd in het convenant dierwaardige veehouderij, samen met sectoren, ketenpartijen en de Dierenbescherming. De uitvoering wordt ondersteund met onderzoek, pilots en ketensamenwerking.
Ook aandacht voor de boer zelf
Opvallend is dat er ook geld gaat naar mentale ondersteuning van de mensen achter de bedrijven. Zo is er 3,9 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de organisatie Taboer. Dat laat zien dat er meer aandacht komt voor de druk waar veel boeren mee te maken hebben.
Onder de streep
Het extra budget biedt op verschillende vlakken kansen, vooral bij: waterbeheer en bodem, gewasbescherming, doelsturing en mestverwerking.
Maar zoals vaker geldt: de impact hangt uiteindelijk af van de uitwerking in de praktijk. Pas wanneer regelingen duidelijk zijn en goed aansluiten op het bedrijf, wordt zichtbaar wat dit echt oplevert voor de boer.
Tekst: Corinne Hanse
