In de uitzending van Zembla (BNNVARA), die gisteravond uitgezonden is op NPO2, erkent de Rabobank de schuld aan problemen die zich voordoen in de huidige landbouwsector. De bodemvruchtbaarheid en biodiversiteit zijn sterk achteruit gegaan de afgelopen decennia.
Bodemuitputting in de Nederlandse landbouw
De landbouw is een grote bron van stikstofuitstoot. Overmatig gebruik van kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen, maar ook de toename van het aantal dieren en de hogere opbrengsten per hectare putten de bodem uit. Bodemorganismen, weidevogels en insecten zijn verdwenen uit het landschap. Ook neemt de vruchtbaarheid van de bodem af, zo blijkt uit de uitzending.
Ook Rabobank is schuldig
De Rabobank erkent schuld aan deze ontwikkelingen. Directeur duurzaamheid Bas Rüter: “Als je alleen focust op de crisis in de landbouw, dan zijn wij natuurlijk de financier van de landbouw zoals die nu is. En dat betekent ook dat de problemen die daarmee samenhangen door ons gefinancierd worden. Wij dragen als bank medeverantwoordelijkheid voor hoe het systeem nu is.”
Biologische landbouw
Slechts 3 procent van de van de 30 miljard euro die Rabobank geïnvesteerd heeft in de Nederlandse landbouw, is besteed aan biologische landbouw. Steeds minder boeren maken die omschakeling. Rüter zegt zelf dat de bank openstaat voor omschakeling; maar de praktijk wijst anders. Veel boeren die de stap willen maken, krijgen hun financiering niet rond. Overigens wil niet zeggen dat biologische landbouw per definitie duurzamer is dan gangbare landbouw.
Zo vertelt melkveehouder Frank Verhoeven voorlopig af te zien van de omschakeling. “Het is toch een moeilijke tijd in de landbouw, zou u dat nou wel doen,” kreeg hij te horen in gesprek met de bank. Ook andere boeren komen aan het woord met een soortgelijk verhaal.
Overstap niet altijd financieel haalbaar
Rüter komt hier op terug met de reden dat niet iedere boer die overstap kan maken. Minder koeien per hectare en minder liter melk zorgt voor minder saldo. Ook de vraag van de Nederlandse consument naar biologische producten is niet zo hoog dat de overstap naar biologisch vanzelfsprekend kan zijn. Dit kan er toe leiden dat de omschakeling niet altijd financieel aantrekkelijk is, waardoor de bank er voor kiest geen financiering te geven. Het risico is bij sommige gevallen te groot.
Zelfde probleem bij ABN AMRO
Ook bij klanten van de ABN AMRO speelt hetzelfde probleem. De bank reageert op Zembla: “Duurzaamheid is een belangrijk onderdeel van de strategie van ABN AMRO. Maar er is helaas niet altijd genoeg ruimte in deze specifieke markt. Soms kan een investering uit en soms niet.”
Nieuwsgierig naar de aflevering van Zembla: Het excuus van de boerenleenbank? Bekijk hieronder de eerste beelden. De hele aflevering is terug te kijken op NPO Start.
Meer over de omschakeling naar biologisch?
