Het doel van het project Home Made Eiwit (HME) is zoveel mogelijk eiwit van eigen land goed te benutten. Hierbij staan twee dingen centraal: goed voeren én goed telen van eiwit. Maar uiteindelijk gaat het er vooral om wát er met het eigen voer gedaan wordt. Om te weten welke onderdelen hierbij van belang zijn en of daar nog verbetering is te behalen, is het HME-Radar ontwikkeld.
De afgelopen jaren hebben drie studiegroepen binnen dit project met elkaar en op hun eigen bedrijf, het HME-Radar ingezet bij het streven naar een hoger aandeel eigen eiwit op hun bedrijf. De ervaringen met de verschillende radar-testversies die zijn gebruikt hebben geleid tot de definitieve versie die er nu ligt.
Factoren naar meer eiwit van eigen land
Tijdens het project kwamen een aantal belangrijke factoren naar voren: het eigen ruwvoer en het eiwitgehalte daarvan, de hoeveelheid en het eiwitgehalte van het aangekochte voer (vooral krachtvoer), en de benutting van het eiwit. Het ureumgehalte in de tankmelk vormt daarbij een belangrijke afspiegeling van de benutting van het gevoerde eiwit, waarbij een lager ureum een betere benutting betekende.
Naar aanleiding van de opgedane ervaringen en analyses zijn de volgende zes factoren opgenomen in het HME- Radar:
- Ruw Eiwit* (g)/kVEM in rantsoen
- Aandeel (%) vers gras in rantsoen
- Aandeel (%) graskuil in rantsoen
- Ruw eiwitgehalte* graskuil (g/kg droge stof)
- Hoeveelheid krachtvoer en bijproducten (kg per 100 kg melk)**
- Ruw eiwitgehalte krachtvoer en bijproducten (g/kg droge stof)
* Ruw eiwit totaal
**kg bijproducten omgerekend naar 90% droge stof
Verbeterpotentieel
Het HME-Radar geeft in één oogopslag weer waar de mogelijkheden tot verbetering liggen. Hoe groter het gekleurde vlak hoe beter het bedrijf al op het betreffende onderdeel scoort. Hoe kleiner het vlak hoe meer verbeterkansen er zijn. Zo kan een ondernemer zich eenvoudiger focussen op de factoren waarmee hij/zij meer eiwit van eigen land kan realiseren.
Bedrijfstype en eigen uitdagingen
Niet alleen individuele bedrijven laten radarverschillenzien; de radardiagrammen zijn ook kenmerkend voor het type bedrijf. Onderstaand diagram (Figuur 1) is van een intensiever zandbedrijf met een combinatie van mais en gras in het bouwplan. Hierbij ligt de uitdaging meer op de hoeveelheid eiwit uit eigen voer in de vorm van vers gras en graskuil, waardoor er weer meer eiwit van buiten
bedrijf moet worden aangevoerd. Het andere diagram (Figuur 2) laat een radar zien van een extensief veenweidebedrijf met 100% grasland. Hier ligt het grootste verbeterpotentieel op het gebied van eiwitbenutting (Figuur 2). Met name zichtbaar door de RE/kVEM verhouding van het rantsoen.
Aan de slag met HME-Radar
De uitkomsten van de radardiagrammen geven de veehouder of adviseur dus inzicht op welk onderdeel er verbetering mogelijk is. De daadwerkelijk te nemen maatregelen blijven natuurlijk wel afhankelijk van de bedrijfsomstandigheden en de strategie van het bedrijf. Dit zal daarom ook altijd om maatwerk vragen en betekent dus dat niet alle maatregelen voor iedereen toepasbaar zijn.
Bron: Verantwoorde Veehouderij
