Sporenelementen zijn cruciaal voor de gezondheid van de bodem, de vitale tijd van het gewas en de opname van de voedingsstoffen. En uiteindelijk voor de gezondheid en het gebruik van het geteelde ruwvoer. “Als je alleen sporenelementen toevoegt aan het voerhek, zitten we niet op het juiste spoor.”
Aan het woord is Piet Riemersma, ruwvoerspecialist bij Van Iperen in Westmaas. Hij is van mening dat kringloopdenken bij de bodem begint, maar dat je het wel door de ogen van de koe moet zien. “Vergelijk de pens met de bodem. In beide gevallen voeren we vooral bacteriën. In de bodem moeten de bacteriën de organische stof omzetten naar elementen die de plant kan opnemen. Bemesting gaat dus verder dan de plant voeden. Het gaat ook om het voeden van het bodemleven.”
Bodem- en kuilanalyses
Riemersma adviseert uitgebreide bodem- en kuilanalyses om ook naar de sporenelementen te kijken. “Als er afwijkingen zijn in de bodem, zijn er vaak ook afwijkingen in de kuil. Ook is het mogelijk dat het niveau in de bodem goed lijkt, terwijl het afwijkt in de kuil. Dat kan te maken hebben met de fixerende eigenschappen van diverse elementen. De opbrengsten zijn de laatste jaren gestegen, terwijl we de afgelopen jaren scherper op de norm hebben gevoerd en bemest. Dat resulteert in roofbouw op de totale mineralenvoorziening. Optimaliseer daarom eerst de mineralenvoorziening in de bodem.”
Tekort sporenelementen steeds zichtbaarder
Eurofins maakte in 2013 bekend dat tekorten aan nutriënten steeds zichtbaarder worden, terwijl ze noodzakelijk zijn voor de groei van gras en mais. “Ze zijn niet alleen van belang voor de groei”, vult Riemersma aan. “Ook voor de vitaliteit. Een gezond gewas heeft minder snel last van ziektes en schimmelinslagen. Een ziek gewas in de kuil betekent automatisch een ziek rantsoen voor de koe. Denk aan schimmels en uiteindelijk het risico op mycotoxinen.”
Aanpassen hoeveelheid en samenstelling
Mineralen en sporenelementen kunnen elkaar verdringen. Dat kan resulteren in slechtere opname door de plant en de koe. Gezondheidsproblemen zijn het gevolg. “Bewaar de balans en ga niet overbemesten met bepaalde elementen, ook al krijg je ze er soms ‘gratis’ bij. Denk aan de hoge zwavelniveaus in veel reststromen en sommige korrelproducten die selenium en koper verdringen. Het is belangrijk de hoeveelheid en samenstelling van de sporenelementen zoveel mogelijk aan te passen aan de onttrekking van het gewas.”
Vrijmaken aanwezige sporenelementen
Sporenelementen die in de bodem zitten, moeten voor de plant beschikbaar komen. De natuur regelt dit zelf. Ureum en ammoniumstikstof geven door het ionisatieproces een verlaging van de pH rond de haarwortels. “Door die pH-daling lossen sporenelementen op en komen deze beschikbaar voor de plant. Kies dus eerst de juiste basismeststof en doseer vervolgens de juiste hoeveelheid sporenelementen extra om de eventuele tekorten aan te vullen.”
Lees meer over de producten voor de juiste mix sporenelementen:
