De grondmarkt laat opnieuw zien hoe groot de verschillen kunnen zijn. Waar de gemiddelde prijs van landbouwgrond vaak het nieuws haalt, zegt dat cijfer lang niet alles. Achter dat gemiddelde gaat namelijk een wereld aan variatie schuil: van perceel tot perceel, en zelfs binnen één provincie.
Uit cijfers van het Kadaster en Wageningen Economic Research (WEcR) blijkt dat de spreiding in grondprijzen de afgelopen tien jaar flink is toegenomen. De waarde van een hectare landbouwgrond loopt inmiddels sterk uiteen. Dit is met name afhankelijk van grondsoort, gebruik, ligging en lokale marktomstandigheden.
Flevoland en Noord-Holland aan de uitersten
De onderzoekers vergeleken de perioden 2012–2014 en 2022–2024. In Flevoland was de spreiding destijds het kleinst, met een prijsverschil van zo’n 9.500 euro per hectare binnen de middelste helft van de transacties. Tien jaar later is dat beeld volledig anders: de mediane grondprijs steeg van 99.200 euro naar 180.000 euro per hectare, en ook de spreiding verdubbelde.
In Noord-Holland is de spreiding het grootst. Daar liepen de prijzen in de periode 2022–2024 uiteen van 67.500 euro tot 108.700 euro per hectare, een verschil van ruim 41.000 euro. Kijk je naar de volledige range van alle transacties, dan varieert de prijs in die provincie zelfs van 5.700 euro tot 170.500 euro per hectare. Dertig keer zo duur.
De genoemde prijzen in de analyse zijn gecorrigeerd naar het prijspeil van 2024 op basis van de Consumentenprijsindex (CPI).
Bouwland duurder, maar ook wisselvalliger
De verschillen zijn deels te verklaren door het type grond. Bouwland is gemiddeld duurder dan grasland, vooral vanwege de hogere opbrengst per hectare. Dat zorgt voor een bredere bandbreedte binnen provincies. Akkerbouwregio’s als de Wieringermeer of het Hogeland trekken de prijzen omhoog, terwijl graslandgebieden als Waterland of het Westerkwartier juist lager liggen.
Daarnaast spelen bodemkwaliteit, ontwatering, kavelvorm en ontsluiting een grote rol. Grote, rechthoekige kavels met goede drainage brengen meer op dan kleine of ongunstig gevormde percelen. Ook ligging is van belang: huiskavels dicht bij het bedrijf zijn gewilder dan veldkavels verder weg.
Lokale factoren steeds belangrijker
De onderzoekers concluderen dat regionale factoren steeds sterker doorwerken in de grondprijzen. Verwachtingen over toekomstig beleid, bestemmingsplannen of schaarste aan uitbreidingsgrond kunnen lokaal grote prijsverschillen veroorzaken.
Op de grondprijskaart van Nederland zijn die contrasten duidelijk zichtbaar. Soms liggen percelen met een prijsverschil van meer dan 15.000 euro per hectare slechts enkele kilometers uit elkaar.
Voor boeren en adviseurs betekent dit dat lokale kennis belangrijker is dan ooit bij aan- of verkoop van grond. Landelijke gemiddelden geven wel inzicht in trends, maar zeggen weinig over de waarde van een specifiek perceel.
Bron: Kadaster en Wageningen University & Research
